آیا هدف وسیله را توجیه می کند؟

در سال های دهه 60 و به ویژه در سال های ابتدایی این دهه، در بسیاری از مباحث سیاسی، یک سئوال تکرار می شد و آن هم این بود که آیا هدف می تواند وسیله را توجیه کند؟ در آن هنگام برخی از گروه های سیاسی با ارائه توجیهات متعدد و رنگارنگی تلاش می کردند تا ثابت کنند که هدف صحیح می تواند و استفاده از ابزارها و وسایل تحقق آن اهداف را توجیه کند و طبق آنچه در یادم مانده گروه های مذهبی با رد این موضوع، می گفتند هدف نمی تواند وسیله را توجیه کند.

سال ها بعد و در ابتدایی ترین ماه های دهه 70 خود شاهد بودم که فردی مذهبی، از موضع وعظ به صراحت بیان کرد که می توان برای مقابله با فلان گروه و جریان از ابزار تهمت هم استفاده کرد. آن روز به خودم گفتم که این یک نظر فردی است و چون با مبانی فکری من همخوانی ندارد، الزامی به پذیرش آن هم ندارم. اما در سال ها و ماه های بعد دیدم که گویا جایگاه و موضع افراد هم عوض شده است چرا که می دیدم برای رای آوردن یک فرد می توان، با توجیهات رنگ و لعاب دار، کارهایی را انجام داد که در هر شاخه از علم سیاست، تقلب نامیده می شود.

شاید برخی ها بگویند برای رسیدن به یک هدف و آرمان صحیح می توان بطور موقت از برخی ابزار نامناسب استفاده کرد (البته این صفت موقت بودن ، تا انتهای عمر آنها تداوم خواهد یافت) ولی من بر این باورم که حق، حق است و باطل، باطل. مگر می شود با توجیه و تعبیر و تاویل سیاه را سفید جلوه داد. چطور می شود کاری را حق دانست که از ریشه بر باطل روئیده، بر باطل استوار بوده، و بر نیات باطل سایه افکنده و پوشش می دهد.

شاید بسیاری از ما یادمان رفته است که هر باطلی خود را در جای حق دیده و دیگران را باطل می پندارد و بسیاری از کسانی که حق بر جانب بوده و محق هستند نیز وقتی بتدریج و یا به یکباره بر باطل گرویدند ( دانسته و یا ندانسته) همچنان خود را حق می بینند و از پذیرش واقعیت بطلان خویش گریزان هستند.

شاید لازم باشد این دعا را از درگاه خداوند منان داشته باشیم که خدایا ما را از اهل حق قرار بده و در این راه استوار گردان و ار روزی در مسیر نادرستی قرار رفته و راه باطل را پیش گرفتیم، درک و فهم باطل بودن مسیرمان را به ما عنایت نموده و توانایی دوباره کوچیدن به راه حق را به ما عنایت کن تا توجیه عبث و گمراه کننده هدف می تواند وسیله را توجیه کند را بکار نبندیم.

/ 0 نظر / 9 بازدید